Porady

W Polsce kominy podczas budowy domu nadal traktuje się dość po macoszemu. Popularny sposób myślenia naszych rodaków to: „jeżeli nie jest on widoczny dla gości to po co w niego inwestować - lepiej kupić droższe i ładniejsze kafelki do łazienki, lepszy telewizor i kino domowe”.

Dobry i bezpieczny komin to jednak wbrew pozorom jeden z najważniejszych elementów nowoczesnego domu.

Po wizycie kominiarza często okazuje się jednak, że komin jest na tyle zniszczony, że jego renowacja jest nieopłacalna.

Wtedy jedynym rozwiązaniem jest budowa nowego komina o parametrach właściwych do instalowanego urządzenia.

Komin może znajdować się bezpośredni nad kominkiem, za nim lub obok niego. Najlepszym rozwiązaniem (najmniejsze straty ciepła w dymie, mały opór dla spalin) jest umieszczenie komina nad kominkiem.

W praktyce jednak najczęściej kominy znajdują się za kominkiem lub obok niego. Należy jednak uważać, aby odchylenie od osi komina nie przekroczyło maksymalnie kilkunastu centymetrów.

W każdym przypadku należy pamiętać aby komin wyposażony był w wyczystkę (inaczej otwór rewizyjny), czyli zamykany otwór w kominie przez, który można wydobyć się nagromadzone w kominie sadze. Wyczystkę w zależności od konstrukcji kominka umieszcza się w sąsiednim pomieszczeniu lub też na niższej kondygnacji. W przypadku gdy komin umieszczony jest nad kominkiem, funkcję otworu rewizyjnego 

Ważne są również materiały z jakiego wykonany jest komin, jego kształt, rodzaj zwieńczenia, wysokość ponad kalenicę itp., ale o tym będzie traktował oddzielny tekst.

W przypadku gdy decydujemy się na budowę nowego komina ważną sprawą jest kwestia minimalnej odległości od materiałów łatwo palnych. W żadnym miejscu odległość ta nie może być mniejsza niż 16 cm.

Oczywiście decydując się na budowę nowego komina, nie warto oszczędzać. Najlepiej zastosować kompletny system dobrych firm z dużym doświadczeniem stosując się do ich zaleceń montażu.

Gdzie postawić kominek w już istniejącym domu?   menu menu

W przypadku gdy kominek chcemy postawić w już istniejącym domu, możliwości wyboru lokalizacji mamy mniej niż w przypadku gdy dopiero planujemy budowę domu.

Kominek powinien być zbudowany jak najbliżej komina, gdyż ważne jest aby na przewodzie dymowym było jak najmniej zagięć. W przypadku gdy zamierzamy dobudować komin, możliwości umiejscowienia kominka są znacznie większe.

Dobry fundament pod kominek

Równie ważnym kryterium doboru miejsca pod kominek jest wytrzymałość fundamentu lub stropu, na którym wybudowany zostanie kominek. Ciężar kominka nie jest bowiem przenoszony na ścianę, o którą jest poparty. Należy mieć na uwadze, iż ciężar przeciętnego kominka waha się od 500 kg wzwyż (często przekracza 1 tonę!). Dlatego sprawdźmy wytrzymałość stropu w miejscu, gdzie chcemy postawić kominek.

Kominki wyposażone we wkłady lub kasety kominkowe gwarantują (zakładając prawidłową instalację) pełne bezpieczeństwo użytkowania. Można rozpalić w nim ogień, dołożyć drewna, zamknąć drzwiczki i spokojnie wyjść z domu.

Kominek otwarty to natomiast płonące ognisko w domu. Dlatego wymagają dużej ostrożności. Żywy ogień jest zawsze zagrożeniem dla każdego budynku. Choć kominki otwarte nie dorównają pod względem bezpieczeństwa nowoczesnym wkładom kominkowym, istnieje jednak kilka rozwiązań poprawiających bezpieczeństwo podczas palenia w kominku otwartym.

Posadzka przed kominkiem, minimum 50 cm, powinna być wykonana z materiałów nie palnych (kamień, płytki ceramiczne itp.), tak aby strzelające iskry lub rozżarzone kawałki drewna nie spowodowały pożaru. Można też przed paleniskiem położyć dekoracyjna płytę z blachy mosiężnej.

Jako dodatkową ochronę przeciwpożarową można stosować parawany wykonane z gęstej siatki lub ze szkła żaroodpornego. Parawany takie ustawia się w trakcie palenia przed otworem paleniska. Sprawiają, że strzelające iskry nie wydostają się na pomieszczenie.

Przedmioty wykonane z materiałów łatwopalnych (np. meble, firanki, sprzęt RTV) powinny być oddalone od kominka na ok. 80 cm.

Uwaga: ze względu bezpieczeństwa należy jednak pamiętać i nigdy nie zostawiać palącego się kominka otwartego bez opieki, szczególnie na noc.

Ponieważ oferta rynkowa dotycząca kominków - zarówno otwartych jak i zamkniętych - jest bardzo szeroka, na początku należy sobie postawić kilka ważnych pytań, które ułatwią nam wybór i sprawią, że w przyszłości będziemy z zadowoleniem korzystać z naszego kominka.

  1. Po co nam kominek?
  2. · Należy się przede wszystkim dobrze zastanowić do jakich celów ma służyć kominek w naszym domu i odpowiedzieć sobie na kilka pytań.
  3. Dekoracja czy grzanie?
    · Czy kominek ma być jedynie dekoracją wnętrza? Jak często będziemy rozpalać w kominku - czy tylko okazjonalnie,   czy  też lubimy często spędzać z ukochaną osobą miłe wieczory przy kominku przy lampce wina na tygrysiej skórze.... ?
    · A może szukamy sposoby na dogrzewania naszego domu w okresach przejściowych?
    · W niektórych regionach naszego kraju, drewno jest jedynym łatwo dostępnym źródłem energii cieplnej - w związku tym pytanie - czy chcemy aby nasz kominek stanowił podstawowe źródło ciepła w domu?

Czy kominek otwarty może rzeczywiście ogrzać dom? Bez względu na to jak dokładnie byłby wykonany kominek z otwartym paleniskiem, tylko ok. 10-15% energii powstającej podczas spalania drewna w prawidłowo pobudowanym kominku tradycyjnym pozostaje w pomieszczeniu w postaci ciepła. Większość energii ucieka bezpowrotnie do komina. Dlatego też kominki otwarte nie są w stanie ogrzać większych powierzchni. Zużycie drewna w kominach otwartych jest bardzo duże - do uzyskania 10 kWh energii cieplnej w palenisku otwartym potrzeba od 10 do 20 kg drewna W kominkach z wkładami aż do 80% powstałej energii cieplnej pozostaje w domu, a do uzyskania 10 kWh energii cieplnej potrzebne jest średnio ok. 3,5 kg. Poza tym pozostawienie kominka otwartego bez kontroli stwarza duże ryzyko pożaru. 

Ciepłe powietrze rozprowadzane jest do poszczególnych pomieszczeń przy użyciu izolowanych przewodów aluminiowych. W przypadku systemu z zainstalowaną turbiną należy stosować przewody redukujące do minimum szum jaki powstaje podczas ruch powietrza. Średnica stosowanych przewodów waha się od 100 do 160 mm. Przewody te instalowane są w taki sposób aby były niewidoczne i nie psuły estetyki pomieszczeń.

Na końcu każdego przewodu umieszcza się kratki wentylacyjne z regulacją lub anemostaty. Ważne jest aby istniała możliwość dokładnej regulacji strumienia powietrza. Wyloty powietrza w pomieszczeniach mogą być umieszczane w ścianie lub suficie.

W celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemu DGP, bardzo istotnym elementem jest zapewnienie możliwości swobodnej cyrkulacji. Oznacza to, że ogrzane powietrze, które przesyłane zostaje rurami do pomieszczeń budynku, a następnie ulega schłodzeniu musi mieć możliwość powrotu. Najprostszym rozwiązaniem jest pozostawienie szczelin pomiędzy drzwiami a podłogą (ok. 2 cm).

Nawet najdokładniej wybudowany kominek i odpowiednie drewno nie zagwarantują dobrego działania kominka, jeżeli nie zapewni się wystarczającej ilości powietrza do spalania.

Właśnie zbyt mała ilość powietrza do spalania to najczęstsze powody złego funkcjonowania kominków.

Drewno do spalania potrzebuje tlenu – kominek otwarty potrzebuje bardzo dużo powietrza - zużywa ok. 200 - 2000 m3 powietrza w ciągu godziny, kominki za wkładami - ok. 6-8 m3 (dla porównania przez dziurkę od klucza w drzwiach zewnętrznych do domu dostaje się ok. 6 m3 powietrza w ciągu godziny, zaś kubatura pokoju o powierzchni 35 m2 wynosi ok. 95 m3). Winka z tego, że np. kominek otwarty wysysa w ciągu godziny kilkanaście razy więcej powietrza niż kubatura pomieszczenia, w którym się znajduje.

Poprzednio kiedy domy nie były tak szczelne jak obecnie, pewna ilość świeżego powietrza dostawała się do domu w sposób naturalny - poprzez nieszczelności w drzwiach i w oknach. Powodowało to jednak, że osoby przebywające przy kominku mogły odczuwać nieprzyjemny przeciąg.

Obecnie, kiedy domy buduje się w technologii bardzo szczelnej, kominki mogą sprawić, że powstanie silne podciśnienia, co z kolei spowoduje cofanie się dymu na pomieszczenie. Dlatego tez konieczne jest doprowadzenie do paleniska świeżego powietrza z zewnątrz. Powietrze doprowadza się pod kominek lub w pobliżu pieca wolno stojącego. Niektóre nowoczesne wkłady kominkowe lub kozy posiadają specjalny wlot powietrza z zewnątrz bezpośrednio do paleniska.

Spalając drewno w kominku – czy to zamkniętym czy otwartym, powstaje dym. Jest on odprowadzany na zewnątrz budynku przez komin.

Jednym z fundamentalnych wymogów dobrego funkcjonowania kominka jest jego własny przewód dymowy o odpowiednich wymiarach, z zachowaniem wymaganych proporcji w stosunku do rozmiarów paleniska.

W kwestii wymiarów komina należy stosować przepisy zawarte w polskiej normie PN-89/B10425.

Minimalne pola przekroju dla różnych typów kominów wynoszą:

  • Kominki otwarte – przewód prostokątny - 400 cm2 lub dla przewodu okrągłego średnica 200 mm
  • Kominki zamknięte z paleniskami działającymi tylko przy zamkniętych drzwiczkach - przewód prostokątny - 250 cm2 lub dla przewodu okrągłego średnica 153 mm
  • Kominki zamknięte z paleniskami umożliwiającymi pracę przy otwartych drzwiczkach - przewód prostokątny - 400 cm2 lub dla przewodu okrągłego średnica 200 mm

Komin może znajdować się bezpośredni nad kominkiem, za nim lub obok niego. Najlepszym rozwiązaniem (najmniejsze straty ciepła w dymie, mały opór dla spalin) jest umieszczenie komina nad kominkiem.

W praktyce jednak najczęściej kominy znajdują się za kominkiem lub obok niego. Należy jednak uważać, aby odchylenie od osi komina nie przekroczyło maksymalnie kilkunastu centymetrów.

W przypadku gdy komin jest umieszczony za kominkiem lub obok kominka, należy pamiętać aby komin wyposażony był w wyczystkę (inaczej otwór rewizyjny), czyli zamykany otwór w kominie przez, który można wydobyć się nagromadzone w kominie sadze. Wyczystkę w zależności od konstrukcji kominka umieszcza się w sąsiednim pomieszczeniu lub też na niższej kondygnacji.

Ważne są również materiały z jakiego wykonany jest komin, jego kształt, rodzaj zwieńczenia, wysokość ponad kalenicę itp., ale o tym będzie traktował oddzielny tekst.

Biorąc pod uwagę wszystkie zalety systemu DGP, należy liczyć się ze stale rosnącym zainteresowaniem tą metodą ogrzewania naszych domów. I choć wiele osób może podchodzić do tego typu ogrzewania z pewną rezerwą, z całą pewnością w każdym domu powinno znaleźć się miejsce na wkład kominkowy, który pełnił będzie funkcje dogrzewające, uzupełniając tradycyjny system centralnego ogrzewania.

I wreszcie aspekt, który choć niewymierny finansowo, jest bardzo istotny. W przeciwieństwie do martwych, technicznych wytworów, jakimi są piece gazowe czy elektryczne, kominek lub piec żyją. Stanowią oryginalny i bardzo estetyczny element wyposażenia wnętrza. Stwarzają przyjemną atmosferę. Wyobraźmy sobie: na dworze trzaskający mróz, a my zasiadamy w ciepłym domu, mając przed sobą uspokajający widok płomieni...